Werkplezier is helemaal niet iets vanzelfsprekends. Uit onderzoek blijkt dat een schikbarend aantal mensen weinig tot geen voldoening in zijn of haar werk ervaart. Betekent dit dat je onvrede of het gemis van plezier maar gewoon moet accepteren? Nee, zeker niet. Het betekent vooral dat je zelf in actie moet komen, omdat het niet voor jou wordt georganiseerd. Werkgevers bieden soms tal van oplossingen aan zoals coaching. Echter, de eerste stap naar meer werkplezier moet je zetten.
Een loopbaan vraagt ook om onderhoud, net als je auto of je gebit. Verwaarlozen betekent per definitie dat je er op termijn gedoe mee krijgt. Niet doen dus.
Op basis van mijn jarenlange ervaring als loopbaancoach geef ik je daarom graag tips en leg ik vragen aan je voor om na te denken en in actie te komen.
Dit artikel is als volgt opgebouwd
1. Werkplezier
2. Stress
3. Koersbepalers
4. Werkgeluk
5. Loopbaanplan
1. Werkplezier
Onze werkomgeving wordt gekenmerkt door permanente veranderingen en dat heeft invloed op werkplezier. Veranderingen leveren niet altijd een verbetering op. Althans, niet voor iedereen. Hoewel veranderingen vaak kansen opleveren, kan de verandering ook betekenen dat je je niet meer verbonden voelt met de organisatie of de doelstellingen.
Het kan ook om een ‘kleinere’ verandering gaan. Een nieuwe leidinggevende, bijvoorbeeld. Dat lijkt niet veel inpact te hebben op je werkinhoud, maar zijn of haar leiderschapsstijl kan je werkplezier maken of breken. Een nieuwe leidinggevende moet je even de tijd geven, maar na een half jaar weet je wel of jullie een match zijn of niet.
Ook het thuiswerken kan impact hebben. Is het een voordeel voor je? Of mis je het ritme en het contact wat er is als je iedere werkdag naar kantoor gaat?
Andere impactvolle veranderingen kunnen een interne verhuizing zijn, een fusie met een andere afdeling, nieuwe taken die voorheen door een vertrokken collega werden gedaan of een nieuwe manier van werken.
Het lijken stuk voor stuk misschien niet ernstige kwesties, maar als je er meerdere herkent, dan heb je wel wat moeten meeveren. Je werkzaamheden of werkomgeving kan zo veranderen dat je uiteindelijk moet concluderen dat dit niet de baan meer is waar je destijds JA op hebt gezegd.
Om je werkplezier te behouden of te vergroten moet je weten wat je motiveert, wat je belangrijk vindt en waarom dat zo is, wat je talent is, welke vaardigheden dat talent ondersteunen, wat je ambities zijn, welke rollen er bij je passen en waar je aan wil bijdragen. Als je dat scherp hebt, dan maak je betere keuzes, ontwikkel jij je sneller, krijg je meer energie van je werk en kom je makkelijker uit je comfort zone.
Kortom; Is je werkplezier afgenomen? Dan is er werk aan de winkel. Dat is een signaal wat je serieus moet nemen.
Motivatie en veerkracht
Is je werkplezier nu ver te zoeken? Ga dan eens na wat oorzaken zijn. Wat demotiveert? En waarom? Wanneer nam het af? Wat gebeurde er toen? Welke keuzes heb je toen gemaakt? Of heb je geen keuze gemaakt? Waarom was dat toen een goede oplossing? En wat maakt dat dit nu begint te schuren?
Voelt het als een ongemogelijke horde? Het verandert alleen als je zelf in beweging komt, bereid bent om keuzes te maken, in de spiegel durft te kijken en tijd en ruimte maakt om het werkplezier te kunnen hervinden.
Wil je werkplezier behouden en gemotiveerd en energiek aan het werk blijven? Dan doe je er goed aan om aan jouw eigen veerkracht te werken en aan je flexibiliteit om mee te kunnen bewegen met veranderende omstandigheden die ook nog in het verschiet liggen.
Veerkrachtige loopbanen, zijn loopbanen waarin iemand er in slaagt om steeds regie te nemen en bij te sturen. Daarvoor zul je steeds moeten opnieuw onderzoeken wat goed voor je is, wat je wil en waar je beter in wil worden. Dat is een vaardigheid die iedereen kan leren!
En dat hoeft niet gelijk een enorme horde te zijn. Kijk bijvoorbeeld eens bij de Werkplezier Booster.
2. Stress
Stress kan je zien als een soort sluipmoordenaar. Je hebt het zelf niet in de gaten, maar je eigen (sympatische/parasymatische) systeem werkt er aan mee. Steeds als jij je grens verlegt, dan rek je je eigen stressniveau een beetje op. Net als een elastiekje. Dat is ons oer-instinct. Net zoals je alert bent als er gevaar dreigt. In die permanente stand kom je fysiek terecht als chronische stress hebt. Je lijf blijft aan staan; klaar om het gevaar te lijf te kunnen. Het is ooit ons overlevingsmechanisme geweest, en daarmee van levensbelang. Maar nu is dat niet meer nodig op die manier. Toch reageert ons lichaam wel zo als er stress is. Als je daar geen passend herstel tegenover zet, bouw je langzaam maar zeker een hersteltekort op. Stress te lijf gaan, is dus vooral een mentaal gegeven; je dient bewust te handelen, bewuste keuzes te maken. Als je langdurig stress ervaart, dan heeft dat gevolgen voor je brein. beslissingen nemen wordt steeds ingewikkeldeer. Je kan, wat dit aan gaat, niet zo heel goed op je brein vertrouwen. En je lijf heeft je al die tijd steeds een beetje verder
Stress is dus vooral een fysieke aangelegenheid. Met psychische gevolgen. Kort gezegd; bepaalde hormonen nemen de overhand en dat heeft effect op de werking van je brein. Je hebt concentratieproblemen, kan zaken minder goed onthouden en goede beslissingen nemen wordt lastig. Omdat het in de basis een fysieke aangelegenheid is, is de oplossing ook van fysieke aard.
Ervaar je stress? En is het werkgerelateerd? Dan is werkplezier misschien ook wel een aandachtspunt. Andersom kan ook. Je kan stress ervaren buiten je werk en daardoor steeds minder energie opbrengen voor je werk. Dan wordt werk soms zelfs een bijzaak. Ook dan is het wel relevant om van werkplezier een prioriteit te maken. Als werk je energie geeft, kan je buiten je werk meer aan.
Talenten benutten
Iemand die zijn of haar talenten onvoldoende kwijt kan, ervaart ook stress. In zo’n situatie moet je heel hard werken om je taken te voltooien. Niets gaat vanzelf, sterker nog, het kost je vermoedelijk veel tijd en energie. De vraag is of deze baan je ooit zal passen. Het is net als met verkeerde schoenen. Een maat te klein of juist te groot, te smal of met een te hoge hak. Die schoenen zullen altijd voor problemen zorgen, ongeacht het aantal kilometers die je er op loopt.
Werkplezier ontstaat als je doet waar je goed in bent, als je vaardigheden ontwikkelt die dat ondersteunen, wanneer je kennis en ervaring ontwikkelt die je met liefde en plezier inzet, in een omgeving waar je je prettig èn nuttig voelt en waar je bijdraagt aan iets wat je belangrijk vindt.
3. Koersbepalers
Dit zijn de thema’s die bijdragen aan werkplezier, voldoening en motivatie. Ik noem ze koersbepalers. En dat is niet voor niks. Dit zijn namelijk de thema’s waardoor je ervaart dat je op de juiste plek zit of niet. Krijg je geen voldoening meer van je werk, ben je ongemotiveerd en ervaar je geen werkplezier meer, dan is de aanleiding vermoedelijk 1 of meer dan deze koersbepalers. Ze gevens vervolgens ook een behoefte aan. Iets wat er meer moet zijn in de nabije toekomst. De 5 koersbepalers zijn:
- Ontwikkeling
- Veiligheid
- Vrijheid
- Balans
- Uitdaging
Ze zijn in zekere zin allemaal belangrijk. Je zal ze alle 5 in meer of mindere mate terug willen zien in je werk of functie. Dat betekent dat je voor jezelf zal moeten bepalen welke koersbepaler op dit moment ècht belangrijk is en welke minder. Deze koersbepaler zegt iets over een behoefte. Als je dat verder uitdiept, dan kan je er ook concrete acties aan verbinden.
4. Werkgeluk
Het fenomeen werkgeluk is al geruime tijd aan een opmars bezig. Sommigen krijgen een beetje de kriebels van het woord. Ik vind het zelf eigenlijk wel een hele positieve en welkome beweging. Het betekent dat werkgevers meer en meer oog krijgen voor het belang van zingeving en werkbeleving van hun medewerkers.
Ik heb online cursussen gevolgd bij the Greater Good Science Center, onderdeel van de Berkeley University. Daar wordt langdurig onderzoek gedaan naar werkgeluk en heel kort samengevat gaat werkgeluk volgens hen over zingeving, betrokkenheid, veerkracht en vriendelijkheid.
Hoe zit het nu met jouw werkgeluk? Onderzoek het maar eens met onderstaande:
- Zingeving; Draag je bij aan iets wat je belangrijk vindt? Maak je samen met je collega’s het verschil voor iets of iemand in de samenleving? Voel je je nuttig? Zie je terug waar jij in het grote geheel van betekenis bent?
- Betrokkenheid: Is werk een bijzaak? Een manier om je leven invulling te geven? In welke mate voel je je echt betrokken bij de klant of het eindproduct? Sta je achter doel? Voel je dat ook onderling in het team? Zijn jullie betrokken bij elkaar? Staan jullie ook voor elkaar klaar? Kan iemand voor hulp bij jou terecht en andersom?
- Veerkracht: Hoe goed kan je met tegenslagen omgaan? Kunnen jullie als team bij elkaar terecht? Is er ruimte om te leren? Mogen er fouten gemaakt worden? Is er tijd om te ontspannen nadat er gepresteerd is?
- Vriendelijkheid: Krijg je wel eens een bedankje of een compliment? Geef je zelf wel eens een compliment? Wat is de sfeer in het team? Is iedereen aardig voor elkaar? Mag je kwetsbaar zijn of emoties tonen? Op wat voor een manier wordt je gewaardeerd? Zeg je wel eens tegen iemand waarom je diegene waardeert? Krijg je dat zelf wel eens te horen?
Fit over de eindstreep, fit met pensioen
Hordeloopster Femke Bol liet op 2 augustus 2021 zien hoe een gemiddelde loopbaan er uit ziet. Ze rende door de regen om de horden op haar baan ogenschijnlijk moeiteloos te nemen. De plassen onderweg, de concurrentie en de druk van Olympische Spelen leken haar niks te doen. Ze behaalde de eindstreep en zei:
- Ik voel me goed
- Ik ben fit
- Ik heb me maximaal voorbereid
Femke sprong over 10 horden. Een gemiddelde loopbaan bestaat meestal ook uit 10 of meer horden. Om die horden te kunnen nemen moet je wat doen. Net als hordeloopsters als Femke Bol.
We zien hordeloopsters ook wel eens flinke smakkers maken. Talent, ontwikkeling, discipline en ervaring zijn geen garantie. Het vraagt om veerkracht. Opstaan en opnieuw beginnen. En het vraagt om zelfvertrouwen. Femke liet die dag heel mooi zien hoe je ondanks vervelende omstandigheden (‘we trainen met regen altijd binnen’), er toch in kunt slagen tevreden over de eindstreep kunt komen. Veerkracht helpt daar ook bij.
Genoeg vragen!
Ik heb je in dit artikel talloze vragen gesteld. Hopelijk heb ik je daarmee aan het denken gezet. Maar nog belangrijker is het om in beweging te komen, als je ook echt goed doordachte antwoorden op al deze vragen wil formuleren en bewuste keuzes wil maken.
5. Tijd voor actie? Geef je werkplezier een boost!
Wil je op een leuke en laagdrempelige manier werken je werkplezier vergroten en inzicht op doen over wat jij daar zelf voor moet doen? Start dan met de Werkplezier Booster!
Meer weten over mijn aabod?
Naast de werkplezier Booster bied ik coachtrajecten aan zoals het online programma Koers Bepalen of een maatwerk coachtraject voor loopbaan en ontwikkeling.
Wil je het grondig aanpakken, dan past dit wellicht beter bij je.
